Bu tür nanoyapıların doğada bulunabileceğine dair ilk kesin kanıt niteliği taşıyan bulgu, Dünya dışı ortamlarda yapıların oluşum süreçlerine ilişkin paradigmayı değiştirebilir.
Çin'deki Jilin Üniversitesi araştırmacıları, yüksek çözünürlüklü elektronik mikroskop teknikleri ve spektroskopi yöntemleriyle inceledikleri Ay toprağı örneklerinde, yalnızca bir atom kalınlığında karbon atomlarının silindirik biçimde düzenlendiği tek duvarlı karbon nanotüplerini belirledi.
Hatırlatmak gerekirse bu yapılar daha önce yalnızca laboratuvar ortamında geliştirilmişti ve doğal olarak oluşup oluşamayacağı uzun süre belirsizdi.
Araştırma ekibine göre nanotüpler, Ay yüzeyinde meydana gelen mikrometeorit çarpışmaları, güneş rüzgarı etkisi ve geçmiş volkanik aktiviteler gibi yüksek ısı ve enerji gerektiren süreçlerde ortaya çıkmış olabilir. Özellikle meteorit çarpışmaları sonucu oluşan ani yüksek ısılar, karbon gazlarını serbest bırakarak demir parçacıklarının katalizör etkisiyle bu atomların tüp biçiminde yeniden düzenlenmesine neden olmuş olabilir.
Bu bulgu, çok daha karmaşık olarak bilinen tek duvarlı karbon nanotüplerin doğal koşullar altında da gelişebileceğini gösteriyor. Dünya’da benzer nanotüplerin çok katmanlı versiyonları orman yangınları, buz çekirdekleri veya kül tabakalarında gözlemlenmiş olsa da tek duvarlı nanotüplerin doğal oluşumu ilk kez bu çalışmayla doğrulandı.
Nanotüpler, yüksek mekanik dayanım ve iletkenlik gibi özellikleri sayesinde elektronik, enerji depolama ve gelişmiş malzeme uygulamalarında önem taşıyor.
Araştırmacılar, Ay toprağının bu özelliğinin uzayda yerinde malzeme üretimi ve ileri teknoloji bileşenlerinin gelecekte Ay’da inşa edilebileceğine işaret edebileceğini belirtiyor.
Çalışmanın sonuçları Nano Letters dergisinde yayınlandı.
